AVG-stoplicht voor AI in de klas
aiedu.nl
Mag je dit in een AI-tool zoals ChatGPT, Copilot of Gemini stoppen? Volg het stoplicht.
🟢 GROEN — gewoon doen
- Lesplannen, werkvormen en toetsvragen bedenken
- Algemene uitleg, samenvattingen van vakliteratuur
- Rubrics en beoordelingscriteria opstellen
- Concept-ouderbrieven zonder namen of gegevens
- Brainstormen en je eigen reflectie aanscherpen
🟡 ORANJE — alleen op een zakelijk/onderwijs-account met verwerkersovereenkomst
- Rapportcommentaar of feedback met geanonimiseerd werk
- Toetsanalyse op basis van percentages (geen namen)
- Voorbereiding mentor-/oudergesprek met leerlingdetails
- Veilige varianten: ChatGPT Team/Edu, Copilot for Education, Gemini for Workspace Education, Claude for Teams (met DPA)
🔴 ROOD — nooit in publieke/gratis AI
- Namen van leerlingen gekoppeld aan cijfers of gedrag
- Geboortedata, dossier- of zorggegevens
- Bijzondere persoonsgegevens (gezondheid, herkomst, geloof)
- Vrije tekst over gedrag, thuissituatie of zorgen
Vuistregel: twijfel je of iets een persoonsgegeven is? Behandel het dan als persoonsgegeven. En: beslissingen met gevolg voor een leerling neemt een mens — nooit de AI.
De anatomie van een goede prompt
aiedu.nl
Vijf bouwstenen maken het verschil tussen vage en bruikbare AI-output.
ROL + CONTEXT + TAAK + BEPERKING + FORMAT
1. Rol — wie moet de AI zijn?
"Je bent een ervaren Nederlandse docent biologie…"
2. Context — voor wie en in welke situatie?
"…voor VO klas 2, een heterogene klas met beperkte digitale middelen."
3. Taak — wat moet er gebeuren?
"Schrijf een lesplan van 45 minuten over celdeling."
4. Beperking — wat zijn de grenzen?
"Maximaal 45 minuten, met differentiatie op drie niveaus, geen dure materialen."
5. Format — hoe wil je het antwoord?
"Geef het in een genummerde structuur: inleiding, instructie, verwerking, afsluiting."
✗ Zwakke prompt"Schrijf een gedicht."
✓ Sterke prompt"Je bent een leerkracht groep 8. Schrijf een gedicht van 8 regels voor een 11-jarige over de zomervakantie, met eindrijm en eenvoudige woorden."
Extra tips: vraag om meerdere varianten · zeg ook wat je niet wilt ("vermijd clichés") · verwacht geen perfectie in één keer — reken op één extra ronde.
10× wat je nooit in gratis ChatGPT plakt
aiedu.nl
Plak je deze gegevens in publieke AI zonder verwerkersovereenkomst? Dan riskeer je een datalek.
- Namen van leerlingen in combinatie met cijfers of gedrag
- Geboortedata of burgerservicenummers
- Volledige rapporten of leerlingdossiers
- Zorg- of ondersteuningsplannen (IB, zorgcoördinator)
- Gezondheidsgegevens of medische informatie
- Gedragsobservaties met herleidbare details
- Thuissituatie of gezinsomstandigheden
- Foto's van leerlingen of klassenlijsten
- Mailadressen en telefoonnummers van ouders
- Klachten of incidenten met namen erin
Ging het toch mis? 1) Stop het gebruik. 2) Documenteer wat je invoerde. 3) Meld binnen 24 uur bij je ICT-coördinator of functionaris gegevensbescherming. Geen schuldcultuur — melden maakt het systeem beter.