AVG-stoplicht voor AI in de klas

aiedu.nl

Mag je dit in een AI-tool zoals ChatGPT, Copilot of Gemini stoppen? Volg het stoplicht.

🟢 GROEN — gewoon doen

  • Lesplannen, werkvormen en toetsvragen bedenken
  • Algemene uitleg, samenvattingen van vakliteratuur
  • Rubrics en beoordelingscriteria opstellen
  • Concept-ouderbrieven zonder namen of gegevens
  • Brainstormen en je eigen reflectie aanscherpen

🟡 ORANJE — alleen op een zakelijk/onderwijs-account met verwerkersovereenkomst

  • Rapportcommentaar of feedback met geanonimiseerd werk
  • Toetsanalyse op basis van percentages (geen namen)
  • Voorbereiding mentor-/oudergesprek met leerlingdetails
  • Veilige varianten: ChatGPT Team/Edu, Copilot for Education, Gemini for Workspace Education, Claude for Teams (met DPA)

🔴 ROOD — nooit in publieke/gratis AI

  • Namen van leerlingen gekoppeld aan cijfers of gedrag
  • Geboortedata, dossier- of zorggegevens
  • Bijzondere persoonsgegevens (gezondheid, herkomst, geloof)
  • Vrije tekst over gedrag, thuissituatie of zorgen
Vuistregel: twijfel je of iets een persoonsgegeven is? Behandel het dan als persoonsgegeven. En: beslissingen met gevolg voor een leerling neemt een mens — nooit de AI.

De anatomie van een goede prompt

aiedu.nl

Vijf bouwstenen maken het verschil tussen vage en bruikbare AI-output.

ROL + CONTEXT + TAAK + BEPERKING + FORMAT
1. Rol — wie moet de AI zijn?
"Je bent een ervaren Nederlandse docent biologie…"
2. Context — voor wie en in welke situatie?
"…voor VO klas 2, een heterogene klas met beperkte digitale middelen."
3. Taak — wat moet er gebeuren?
"Schrijf een lesplan van 45 minuten over celdeling."
4. Beperking — wat zijn de grenzen?
"Maximaal 45 minuten, met differentiatie op drie niveaus, geen dure materialen."
5. Format — hoe wil je het antwoord?
"Geef het in een genummerde structuur: inleiding, instructie, verwerking, afsluiting."
✗ Zwakke prompt"Schrijf een gedicht."
✓ Sterke prompt"Je bent een leerkracht groep 8. Schrijf een gedicht van 8 regels voor een 11-jarige over de zomervakantie, met eindrijm en eenvoudige woorden."
Extra tips: vraag om meerdere varianten · zeg ook wat je niet wilt ("vermijd clichés") · verwacht geen perfectie in één keer — reken op één extra ronde.

10× wat je nooit in gratis ChatGPT plakt

aiedu.nl

Plak je deze gegevens in publieke AI zonder verwerkersovereenkomst? Dan riskeer je een datalek.

  1. Namen van leerlingen in combinatie met cijfers of gedrag
  2. Geboortedata of burgerservicenummers
  3. Volledige rapporten of leerlingdossiers
  4. Zorg- of ondersteuningsplannen (IB, zorgcoördinator)
  5. Gezondheidsgegevens of medische informatie
  6. Gedragsobservaties met herleidbare details
  7. Thuissituatie of gezinsomstandigheden
  8. Foto's van leerlingen of klassenlijsten
  9. Mailadressen en telefoonnummers van ouders
  10. Klachten of incidenten met namen erin
Ging het toch mis? 1) Stop het gebruik. 2) Documenteer wat je invoerde. 3) Meld binnen 24 uur bij je ICT-coördinator of functionaris gegevensbescherming. Geen schuldcultuur — melden maakt het systeem beter.